Prestatiedruk & rust

Sinds ik de documentaire De BV Ik heb gezien eind 2011 ben ik gaan reflecteren op de problematiek van de prestatiemaatschappij. Vanuit een persoonlijke zoektocht naar een goede omgang met prestatiedruk ben ik op zoek naar goede diagnoses over de oorzaken en achtergronden die leiden tot onze vermoeide samenleving. Vooral ben ik ook bezig met het doordenken van een uitweg: rust is de benodigde remedie. Inspiratie voor een goede kijk op rust haal ik voornamelijk uit de katholieke en de joodse filosofie.

 

‘De uitgebluste mens. Over de vermoeiende prestatiemaatschappij’

Een essay (2014) met een diagnose over prestatiedruk als maatschappelijk probleem met als centrale stelling dat we in een ‘hyperactieve samenleving zonder remmen’ terechtgekomen zijn. En een begin van een doordenking van uitwegen, een pleidooi voor ontspanning en rust. Gepubliceerd in tijdschrift Wapenveld. Online beschikbaar.

‘Waarom is rusten zo moeilijk?’

Een essay (2016) naar aanleiding van Ignaas Devisch’ boek Rusteloosheid over de diepere culturele wortels. Over de onvermijdelijkheid van onrust en rusteloosheid voor moderne mensen – en de uitweg van Augustinus met ‘onrustig is ons hart totdat het rust vind in God’. Gepubliceerd in tijdschrift Sophie. Zie hier een pdf.

‘Tussen werken en uitrusten. Lessen van Josef Pieper over rust’

In 2017 was rust het thema van de ‘maand van de filosofie. In dat kader verscheen dit essay waarin ik in de leer ga bij de twintigste-eeuwse katholieke filosoof Pieper over de ‘vita contemplativa’ en leer van hem dat rust intrinsiek waardevol is, geen terugtocht uit het echte leven maar juist een omarming ervan. Rust is een feest, dat op zijn hoogst gevierd wordt in de liturgie, de eredienst. Dit essay is gepubliceerd in tijdschrift Wapenveld. Online beschikbaar.

‘Met mij gaat het ook niet zo goed. Tijd voor politieke actie tegen prestatiedruk?’

Prestatiedruk en vermoeidheid wordt veelal als individueel probleem gezien, ‘je eigen schuld’. Maar dat is onzin, het is een collectief probleem. Waarom zwijgt de politiek hierover? En wat zou de politiek eigenlijk kunnen doen en waarom? Daarover schrijf ik in tijdschrift Groen in 2018. Online beschikbaar.

‘Neocalvinistisch verzet tegen de prestatiemaatschappij’

In dit artikel (2018) ga ik te rade bij de neocalvinistische traditie. Ook in deze ogenschijnlijk activistische traditie liggen aanknopingspunten om de prestatiemaatschappij onder kritiek te stellen, de rustdag te herwaarderen en ontspanning in het actieve leven te brengen. Gepubliceerd in tijdschrift Sophie. Hier te vinden (niet helemaal beschikbaar).